Lejant Nedir? Arsa ve İmar Planı Okumanın Gizli Anahtarı
Lejant nedir, imar planında ne anlama gelir? Gayrimenkul yatırımınızın geleceğini belirleyen harita anahtarını okuyarak Arveya ile güvenli adımlar atın.

Lejant nedir? İmar planındaki renk, çizgi ve sembollerin neyi ifade ettiğini açıklayan harita anahtarıdır. Ancak lejant nedir sorusunun gerçek cevabı, plan notları ve imar kararları birlikte görülmeden tamamlanmaz; aynı renk farklı yapılaşma kuralı taşıyabilir. Bu küçük fark, arsa ve arazi yatırımında değeri ve kullanım potansiyelini doğrudan etkiler.

Haritayı açıp renge bakan yatırımcı hızlı karar veriyor. Sarıysa “tamam”, yeşilse “olmaz” deyip geçiyor. Sonra belediyeden gelen tek bir plan notu, bütün hesabı altüst ediyor. Aslında sorun renk değil; rengin arkasındaki kural. Lejant, tam olarak bu noktada devreye giriyor ve yatırımın kaderini belirleyen detayları görünür kılıyor.

Bir gayrimenkul yatırımına başlarken tapu ne kadar önemliyse, imar planını doğru okumak da o kadar kritiktir. Çünkü bu planlar, yatırımın geleceğini şifreleyen haritalardır. Lejant, bu haritanın dilini çözer. Haritayı anlamadan yapılan yatırım, pusulasız denize açılmak gibidir. İmar riskinin nasıl kontrol edilmesi gerektiği ve hangi detayların yatırım güvenliğini etkilediği, arsa yatırımında imar durumu ve yatırım güvenliği rehberinde net biçimde ele alınmıştır.

  • LEJANT NEDİR?

Lejant (Légende), imar planındaki renklerin, çizgilerin ve sembollerin neyi ifade ettiğini anlatan işaret tablosudur. Harita tek başına konuşmaz; lejant onu tercüme eder. Plan paftasında okul, park, yol, konut, ticaret gibi kararlar küçük işaretlere sıkıştırılır. Yatırımcı çoğu zaman renge bakıp geçer: “Sarıysa tamam.” Sonra belediyeden çıkan tek bir plan notu bütün hesabı bozar. Çünkü aynı renk; farklı emsal (KAKS), TAKS, kat adedi, çekme mesafesi ve etap şartı taşıyabilir. Bu yüzden lejanta bakmak, arsanın gerçek yapılaşma hakkını görmenin en hızlı yoludur. 

Kodu, taramayı, “Hmax”ı ve yol genişliğini okumadan verilen teklif, çoğu zaman pahalı bir tahmine dönüşür.

Lejant Neden Vazgeçilmezdir?

Lejantın varlık amacı, evrensel bir anlaşılırlık sağlamaktır. Kullanım amacına göre;

  • Topografik Haritalarda: Yükselti, su kaynakları, bitki örtüsü tiplerini gösterir.
  • Tematik Haritalarda: Nüfus yoğunluğu, maden yatakları gibi özel konuları açıklar.
  • İmar Planlarında: En kritik bilgileri, yani bir arazinin ne amaçla kullanılabileceğini sembolize eder.

Lejant okuma becerisi, gayrimenkul profesyonelleri ve bilinçli yatırımcılar için bir lüks değil, zorunluluktur.

ARSA YATIRIMINDA İMAR PLANI LEJANTI NEDEN KRİTİKTİR?

Gayrimenkul dünyasında lejant kavramı en çok İmar Planları üzerinden karşımıza çıkar. İmar planları, bir bölgenin 1/1000, 1/5000 veya 1/25000 gibi ölçeklerle gelecekteki yapılaşma, ulaşım ve sosyal donatı alanlarını belirleyen yasal belgelerdir. İmar planı lejantı, elinizdeki arsanın gelecekte size ne kadar getiri sağlayacağını gösteren en somut kaynaktır.

RENKLER VE ALAN TÜRLERİ

İmar planı lejantında renkler ve alan türleri, bir arsanın hangi amaçla kullanılabileceğini ilk bakışta gösterir. Sarı, turuncu, kırmızı, yeşil ve mavi gibi renkler; konut, ticaret, sanayi, park ve ulaşım alanlarını ayırt etmek için kullanılır. Ancak renk tek başına yeterli değildir. Aynı renkte görünen iki parsel, farklı imar planı kararları ve plan notları nedeniyle bambaşka yapılaşma haklarına sahip olabilir. Bu nedenle lejant renkleri, detaylı analizle birlikte okunmalıdır.

İMAR PLANI LEJANTINDA RENKLER VE ANLAMLARI

İmar planı lejantında renkler, arsanın ilk bakışta hangi kategoriye girdiğini gösterir; ancak yatırım kararı sadece renge bakılarak verilmez. Sarı ve turuncu alanlar genellikle konut veya ticaret kullanımına açık olsa da, gerçek yapılaşma hakkı emsal (KAKS), TAKS ve kat adedi gibi teknik notlarla belirlenir. Kırmızı alanlar sanayi ve toptan ticaret için yüksek ticari potansiyel sunsa da, faaliyet türü çoğu zaman sınırlıdır. Yeşil alanlar yapılaşma açısından kısıtlıdır ve uzun vadede kamulaştırma riski taşıyabilir. Mavi ve lacivert alanlar ise yol, ulaşım veya su alanlarını temsil eder; yapı yapılamaz ancak çevre parseller için cephe avantajı ya da dezavantajı yaratabilir. Bu nedenle imar planı lejantında renkler, mutlaka plan notları ve teknik sembollerle birlikte değerlendirilmelidir.

Renk / TonGösterdiği Alan TürüYatırımcı Açısından Anlamı
SarıKonut AlanıYapılaşmaya açık, emsal ve kat bilgisi plan notlarıyla netleşir
TuruncuTicaret / Konut+TicaretTicari potansiyel yüksek, kullanım türü sınırlı olabilir
KırmızıSanayi / Toptan TicaretYüksek ticari değer, faaliyet türü kısıtlı
MorResmi Kurum AlanıKamu kullanımında, özel yatırım yapılamaz
Açık YeşilPark / Yeşil AlanYapılaşma yok, kamulaştırma riski yüksek
Koyu YeşilAğaçlandırılacak AlanUzun vadede kamusal kullanım, yatırım kilitlenebilir
MaviSu Alanları (Dere, Göl, Deniz)Yapı yasağı, taşkın ve koruma riski
LacivertYol / Ulaşım AlanıYapı yapılamaz, cephe avantajı yaratabilir
GriTeknik Altyapı AlanıTrafo, arıtma, tesis alanı; yatırım yapılamaz
KahverengiTarım / Kırsal Alanİmar dışı kullanım, yapı izni çok sınırlı
Açık KahverengiTarım + Kırsal YerleşikKöy yerleşik alanına bağlı yapı ihtimali
PembeEğitim AlanıKamusal kullanım, özel yapılaşma yok
Açık MaviSosyal Donatı AlanıOkul, sağlık, ibadet; kamulaştırma ihtimali
Beyaz (Boş Alan)Planlanmamış / Askı DışıBelirsizlik yüksek, spekülatif yatırım
Çizgili / Taralı AlanlarÖzel Şartlı AlanlarSit, koruma, taşkın; plan notu olmadan alınmaz

 

🔴 KRİTİK UYARI

Aynı renk, her planda aynı anlama gelmez.
İmar planı lejantı plan notu, pafta ölçeği ve uygulama imar planı ile birlikte okunmadıkça yatırım kararı verilmez.

Emlak Ofisleri İçin

İşinizi Dijitale Taşıyın, Satışlarınızı Katlayın

Arveya CRM ile portföy yönetimi, ekip takibi ve müşteri ilişkileri artık çok daha kolay. 14 gün ücretsiz deneyin.

Sınırsız Portföy
Tüm ilanlarınız tek yerde
Mobil Uygulama
Her yerden erişim
Hemen Başla
14 gün ücretsiz deneme

 

RENKTEN DAHA KRİTİK LEJANT DETAYLARI

İmar planı lejantında renkten daha kritik detaylar, yatırım kararını doğrudan etkileyen teknik semboller ve plan notlarıdır. Emsal (KAKS), TAKS, yapı nizamı ve pafta kodları, arsanın gerçek yapılaşma hakkını belirler. Bu teknik göstergelerin arsa değerini nasıl değiştirdiği, imar planı değişikliği arsa değerini nasıl etkiler yazısında net örneklerle açıklanmıştır: 

Lejant DetayıNe Anlama GelirYatırımcıya Gerçek Etkisi
Yapı NizamıAyrık / Bitişik / BlokProje tipini ve bina yerleşimini belirler
Kat AdediMaksimum kat sayısıİnşaat hacmini doğrudan sınırlar
HmaxMaksimum bina yüksekliğiKat sayısı yazmasa bile sınır koyar
TAKSTaban alanı katsayısıZeminde kaplanabilecek alanı belirler
KAKS (Emsal)Toplam inşaat hakkıArsanın gerçek m² değerini belirler
Çekme MesafeleriYol, yan, arka bahçe mesafeleriKüçük parsellerde yapı çıkmayabilir
Plan NotlarıÖzel yazılı hükümlerRenk aynı olsa bile kural değişebilir
Sosyal Donatı AlanıPark, okul, sağlık alanıKamulaştırma veya yapı yasağı riski
Teknik Altyapı AlanıTrafo, arıtma, enerjiYapı yapılamaz, değer düşer
Yol GenişliğiPlanlanan yol metreleriCephe değeri ve ticari potansiyel
Ulaşım AksıAna arter / tali yolTicari değer artışı veya gürültü riski
Pafta KodlarıH17, J20, L24 vb.Yanlış pafta = yanlış yorum
Ölçek Bilgisi1/1000 – 1/5000Hakların bağlayıcılık seviyesi
Kuzey OkuHarita yönüCephe, manzara ve güneş alma
Tarama / DesenlerÖzel alan tanımıSit, koruma, kısıt alanları
Etap BilgisiUygulama sırasıİmar hemen mi, belirsiz mi?
Geçici Kullanım KararıŞartlı izinlerGelecekte iptal edilebilir
Kamu El Koyma ŞerhiPlanlanan kamusal kullanımDeğer artmaz, bekleme riski
Özel Proje AlanıRezerv / dönüşüm alanıYüksek risk – yüksek getiri

İmar planı lejantında renkler ilk bakışta fikir verir; ancak yatırımın kaderini belirleyen asıl unsurlar, emsal, yapı nizamı, plan notları ve teknik kısıtlardır.

LEJANTTA RENK DIŞINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KRİTİK BİLGİLER

İmar planı lejantında renk yalnızca ilk işarettir. Arsanın gerçek değeri; Emsal (KAKS), TAKS, yapı nizamı, kat adedi, plan notları ve pafta kodları birlikte okunarak ortaya çıkar. Aynı renkte görünen iki parsel, bu teknik lejant detayları nedeniyle tamamen farklı yapılaşma ve getiri potansiyeline sahip olabilir. Bu yüzden doğru arsa yatırımı, renkten önce teknik lejant analizine dayanır.

Sahada en sık yapılan hata, sadece renge bakarak karar vermektir. Oysa lejant, renk + yapı nizamı + emsal + plan notları birlikte okunduğunda anlam kazanır. Bu nedenle imar planı lejantı, tek başına değil bütüncül değerlendirilmelidir.

1. TABLO: YÖN, ÖLÇEK VE KONUM SİMGELERİ (LEJANTIN TEMELİ)

Sembol (Görsel)Gerçek Lejant AnlamıYatırımcı Açısından Önemi
🧭 N ↑Kuzey okuCephe yönü, manzara, güneş alma
📏 1/1000 – 1/5000Plan ölçeğiYapı hakkının bağlayıcılığı
🗺️ H17 / J20Pafta koduParselin plan içindeki yeri
📍 ● / ■Parsel merkeziParsel sınırlarının okunması
🧱 Ada / parsel bloğuİfraz–tevhit potansiyeli


İmar planı lejantında yön ve ölçek simgeleri, yatırımcının arsayı yanlış okumaması için kritik referans noktalarıdır.

2. TABLO: YAPI HAKKI VE TEKNİK LEJANT SİMGELERİ (DEĞERİ BELİRLEYENLER)

Sembol (Görsel)Gerçek Lejant AnlamıYatırımcı Açısından Etkisi
🧮 E = 1.50Emsal (KAKS)Toplam inşaat m² hakkı
🧱 TAKS = 0.30Taban alanı katsayısıZeminde kaplanacak alan
🏢 Hmax = 9.50 mMaksimum yükseklikKat sayısı sınırı
🧩 A / B / B-3Yapı nizamıBina yerleşim tipi
📐 5 m – 10 mÇekme mesafesiProje alanı daralır/genişler


Lejanttaki teknik simgeler, arsanın gerçekten ne kadar yapılaşabileceğini renklerden çok daha net gösterir.

3. TABLO: KISITLAMA, TARAMA VE KORUMA SİMGELERİ (RİSK ALANI)

Sembol (Görsel)Gerçek Lejant KarşılığıYatırımcı İçin Risk
🌿 ////Sit alanı taramasıYapı yasağı / izin süreci
🌳 ▒▒▒Ağaçlandırılacak alanKamulaştırma ihtimali
🏞️ ••••Park / rekreasyonDeğer artışı sınırlı
🚧 — — —Öneri yolİmar kesinleşmemiş olabilir
💧 ≈≈≈Dere / su hattıYapı yapılamaz, taşkın riski


İmar planı lejantındaki tarama ve kısıtlama simgeleri, yatırımcıyı en çok zarara sokan ama en az okunan alanlardır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Lejantı Bilmemek Ne Gibi Riskler Yaratır?

Lejantı doğru okuyamamak, bir arsanın yeşil alanda mı yoksa yapılaşmaya açık alanda mı kaldığını anlamamıza engel olur. Bu durum, arsanın değerinin düşük olmasına veya üzerine yapı inşa etme hayalinizin yasal olarak mümkün olmamasına neden olabilir. En büyük risk, potansiyel yatırım getirisini (ROI) yanlış hesaplamaktır.

2. Harita Lejantı ile İmar Planı Lejantı Arasında Fark Var mı?

Temel mantık aynı olsa da, içerik farklıdır. Harita lejantı genellikle coğrafi özelliklere (dağ, nehir, yol) odaklanırken, imar planı lejantı hukuki ve yapısal detaylara (konut yoğunluğu, yapı nizamı, kamu hizmet alanları) odaklanır. Bir yatırımcı için kritik olan, ikinci tür lejanttır.

3. İmar Planı Lejantını Nereden Bulabilirim?

İmar planı lejantı, ilgili imar planı paftasının üzerinde, genellikle sağ alt köşede yer alır. Bu planlar belediyelerin (veya büyükşehir belediyelerinin) imar ve şehircilik müdürlüklerinden veya e-devlet üzerindeki ilgili plan sorgulama sistemlerinden temin edilebilir. Arveya ile planlarınızı dijital ortamda analiz etmek, hem zamandan tasarruf sağlar hem de hata riskini minimuma indirir.

Yatırım yolculuğunuzda Lejant, elinizdeki en güçlü rehberdir. Geleneksel yöntemlerle harcanan okuma ve analiz süresini, Arveya gibi yapay zeka destekli bir platform ile kısaltarak, vaktinizi doğru kararlar almaya ve yüksek kazanç potansiyeli olan fırsatları yakalamaya ayırabilirsiniz.

Emlak Ofisleri İçin

İşinizi Dijitale Taşıyın, Satışlarınızı Katlayın

Arveya CRM ile portföy yönetimi, ekip takibi ve müşteri ilişkileri artık çok daha kolay. 14 gün ücretsiz deneyin.

Sınırsız Portföy
Tüm ilanlarınız tek yerde
Mobil Uygulama
Her yerden erişim
Hemen Başla
14 gün ücretsiz deneme

Arveya ile dijital gayrimenkul yönetimini keşfedin ve imar planlarının dilini anında çözün!

Bu içeriği paylaşarak daha fazla kişiye ulaşmasına yardımcı olun.